ISO 22000 Rehberi

ISO 22000 Standart Maddeleri Nelerdir?

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standardı; kuruluşların gıda güvenliği tehlikelerini sistematik şekilde yönetmesini, güvenli gıda üretimini sağlamasını, yasal ve müşteri şartlarını daha kontrollü biçimde takip etmesini ve gıda güvenliği performansını sürekli iyileştirmesini amaçlayan uluslararası bir yönetim sistemi standardıdır. Bu rehberde ISO’nun anlamını, standardın Madde 4-10 yapısını ve operasyonel gıda güvenliği gerekliliklerinin işletmeler için ne ifade ettiğini ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.

ISO 22000 Standart Maddeleri
Ana Konu ISO 22000 Standart Yapısı
Odak Noktası Madde 4-10 Gereklilikleri
Hedef Standardı Doğru Anlamak
TOEM Uzmanından Not

ISO 22000 standardı yalnızca HACCP planlarından veya üretim alanındaki hijyen uygulamalarından oluşmaz. Standardın temel amacı; kuruluşun gıda güvenliği tehlikelerini, operasyonel kontrollerini, yasal ve müşteri şartlarını planlı, ölçülebilir ve sürekli geliştirilebilir bir yapıya dönüştürmektir. Denetimlerde değerlendirilen konu yalnızca dokümanlar değil, Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin günlük faaliyetlerde gerçekten uygulanıyor olmasıdır.

ISO Nedir?

ISO (International Organization for Standardization), dünya genelinde kabul gören uluslararası standartları hazırlayan ve yayımlayan bağımsız bir standardizasyon kuruluşudur.

ISO’nun temel amacı; ülkeler arasında ortak kalite, güvenlik, verimlilik, çevre, bilgi güvenliği ve gıda güvenliği anlayışının oluşturulmasını sağlamaktır. Günümüzde kalite yönetiminden bilgi güvenliğine, çevre yönetiminden gıda güvenliğine kadar çok sayıda uluslararası standart ISO tarafından yayımlanmaktadır.

Sıklıkla düşünülenin aksine ISO herhangi bir kuruluşa belge düzenlemez. ISO yalnızca standardı yayımlar. Belgelendirme işlemleri ise bağımsız ve akredite belgelendirme kuruluşları tarafından gerçekleştirilir.

ISO 22000 Ne Anlama Gelir?

ISO 22000, gıda zincirindeki kuruluşların güvenli gıda üretimini ve sunumunu yönetebilmesi için oluşturulmuş uluslararası Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standardıdır.

KısaltmaAçıklaması
ISOStandardın Uluslararası Standardizasyon Örgütü tarafından yayımlandığını ifade eder.
22000Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standardının numarasıdır.
GGYSGıda Güvenliği Yönetim Sisteminin Türkçe kısaltmasıdır.
FSMSFood Safety Management System ifadesinin İngilizce kısaltmasıdır.

ISO 22000, gıda zincirinin farklı aşamalarında faaliyet gösteren kuruluşların ortak bir yönetim sistemi dili kullanmasını ve gıda güvenliği tehlikelerini sistematik olarak kontrol etmesini sağlar.

ISO 22000 Standardı Nasıl Yapılandırılmıştır?

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standardı, kuruluşların gıda güvenliği yönetimini sistematik ve sürdürülebilir şekilde yürütebilmesi amacıyla hazırlanmış on ana bölümden oluşur.

İlk üç madde standardın genel yapısını tanımlarken, uygulamaya esas olan hükümler 4 ila 10. maddeler arasında yer alır. Belgelendirme denetimlerinde kuruluşların yönetim sistemi uygunluğu bu maddeler esas alınarak değerlendirilir.

ISO 22000’yi birçok yönetim sistemi standardından ayıran önemli unsur ise operasyonel gıda güvenliği gerekliliklerinin Madde 8 altında ayrıntılı biçimde ele alınmasıdır. Bu kapsamda Ön Gereksinim Programları (PRP), Operasyonel Ön Gereksinim Programları (OPRP), Kritik Kontrol Noktaları (CCP) ve Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP) yaklaşımı birlikte değerlendirilir.

BölümKonuDenetimde Değerlendirilir mi?
1KapsamBilgilendirme
2Atıf Yapılan StandartlarBilgilendirme
3Terimler ve TariflerBilgilendirme
4Kuruluşun BağlamıEvet
5LiderlikEvet
6PlanlamaEvet
7DestekEvet
8OperasyonEvet
9Performans DeğerlendirmeEvet
10İyileştirmeEvet

İlk Üç Madde Neden Farklıdır?

ISO 22000 standardının ilk üç maddesi doğrudan uygulanması gereken şartları içermez.

Bu bölümler standardın kapsamını, kullanılan referansları ve ortak terminolojiyi tanımlar. Bu nedenle belgelendirme denetimlerinde esas değerlendirme Madde 4 ile başlar.

ISO 22000 denetimlerinde Madde 4-10 yönetim sistemi gereklilikleri değerlendirilirken, operasyonel gıda güvenliği kontrolleri de Madde 8 kapsamında ayrıntılı olarak incelenir.

Madde 4 - Kuruluşun Bağlamı

ISO 22000 standardının temelini oluşturan ilk uygulama maddesi Kuruluşun Bağlamıdır.

Bu madde, kuruluşun yalnızca kendi faaliyetlerini değil; Gıda Güvenliği Yönetim Sistemini etkileyebilecek iç ve dış faktörleri, ilgili tarafları, yasal ve müşteri şartlarını ve sistem kapsamını analiz etmesini ister.

Başka bir ifadeyle kuruluş önce kendisini, ürünlerini, proseslerini, hammaddelerini, faaliyet alanını, ilgili taraflarını ve gıda güvenliği bağlamını doğru tanımalıdır.

Kuruluş; faaliyet gösterdiği sektörü, müşteri ve tedarikçi beklentilerini, yasal düzenlemeleri, üretim altyapısını, dış kaynaklı prosesleri, lokasyonlarını, gıda güvenliği risklerini ve organizasyonel yapısını belirlemeli; Gıda Güvenliği Yönetim Sistemini bu bilgiler doğrultusunda oluşturmalıdır.

Madde 4 Alt Başlıkları

MaddeAçıklama
4.1Kuruluş ve bağlamının anlaşılması
4.2İlgili tarafların ihtiyaç ve beklentileri
4.3Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi kapsamının belirlenmesi
4.4Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin oluşturulması

Denetçi Bu Maddede Neye Bakar?

ISO 22000 denetimlerinde Madde 4 değerlendirilirken aşağıdaki konular özellikle incelenir:

  • Kuruluş iç ve dış hususlarını belirlemiş mi?
  • İlgili taraf analizi yapılmış mı?
  • GGYS kapsamı doğru tanımlanmış mı?
  • Kapsama dahil edilen ürünler, prosesler, lokasyonlar ve faaliyetler net mi?
  • Dış kaynaklı prosesler ve tedarikçiler kapsamla ilişkilendirilmiş mi?
  • Sistem kapsamı tehlike analizi ve operasyonel kontrollerle uyumlu mu?
Denetçi Bakış Açısı

Kuruluşlar çoğu zaman Madde 4’ü yalnızca “İç ve Dış Hususlar Listesi” hazırlamak olarak değerlendiriyor. Oysa bu madde, tüm Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin temelidir. Ürün tanımları, proses akışları, tehlike analizi, PRP, OPRP, CCP ve hedefler doğrudan kapsam ve bağlam çalışmaları üzerine kurulmalıdır.

TOEM Uzman Yorumu

Danışmanlık projelerinde en sık karşılaştığımız eksikliklerden biri, Madde 4 çalışmalarının yalnızca doküman hazırlamak amacıyla yapılmasıdır. Oysa iç ve dış hususlar ile ilgili taraf analizleri düzenli olarak gözden geçirildiğinde; gıda güvenliği risklerinin daha doğru belirlenmesi, yasal ve müşteri şartlarının daha etkin takip edilmesi ve gıda güvenliği hedeflerinin gerçek ihtiyaçlara göre oluşturulması mümkün olur.

Madde 5 - Liderlik

ISO 22000 standardının başarıyla uygulanabilmesi için en önemli unsur üst yönetimin sürece aktif katılım göstermesidir. Bu nedenle standardın beşinci maddesi tamamen liderlik kavramına ayrılmıştır.

Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi yalnızca kalite departmanının, gıda mühendisi veya danışmanın sorumluluğunda değildir. Üst yönetim, sistemin etkin şekilde uygulanmasını sağlamalı, gerekli kaynakları sunmalı ve gıda güvenliği kültürünün kuruluş genelinde benimsenmesine öncülük etmelidir.

Bir denetimde en çok değerlendirilen konulardan biri de yönetimin gıda güvenliği yönetim sistemine gerçekten sahip çıkıp çıkmadığıdır.

Madde 5 Alt Başlıkları

MaddeAçıklama
5.1Liderlik ve taahhüt
5.2Gıda Güvenliği Politikası
5.3Görev, yetki ve sorumluluklar

Denetçi Bu Maddede Neye Bakar?

Denetimlerde aşağıdaki hususlar değerlendirilir:

  • Üst yönetim gıda güvenliği yönetim sistemini destekliyor mu?
  • Gıda Güvenliği Politikası kuruluşa uygun mu?
  • Gıda güvenliği hedefleri yönetim tarafından takip ediliyor mu?
  • Görev, yetki ve sorumluluklar açık şekilde tanımlanmış mı?
  • Çalışanlar gıda güvenliği politikasını ve kendi sorumluluklarını biliyor mu?
  • Üst yönetim GGYS performansını düzenli olarak değerlendiriyor mu?
Denetçi Bakış Açısı

ISO 22000 denetimlerinde yalnızca gıda güvenliği ekip lideriyle görüşmek yeterli değildir. Denetçiler, üst yönetimin Gıda Güvenliği Yönetim Sistemine gerçekten liderlik edip etmediğini, politikayı sahiplenip sahiplenmediğini ve gıda güvenliği performansının yönetim tarafından izlenip izlenmediğini de değerlendirir.

Madde 6 - Planlama

Madde 6, ISO 22000 standardının kritik bölümlerinden biridir. Bu madde, kuruluşun Gıda Güvenliği Yönetim Sistemini etkileyebilecek riskleri ve fırsatları sistematik şekilde ele almasını ister.

Bu kapsamda kuruluş; bağlam ve ilgili taraflardan kaynaklanan riskleri değerlendirmeli, gıda güvenliği hedeflerini belirlemeli, hedeflere ulaşmak için planlar oluşturmalı ve sistemde yapılacak değişiklikleri kontrollü şekilde yönetmelidir.

Planlama faaliyetleri, ISO 22000 sisteminin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahiptir.

Madde 6 Alt Başlıkları

MaddeAçıklama
6.1Riskleri ve fırsatları belirleme faaliyetleri
6.2Gıda güvenliği hedefleri ve bunlara ulaşmak için planlama
6.3Değişikliklerin planlanması

Denetçi Bu Maddede Neye Bakar?

Denetimlerde aşağıdaki konular incelenir:

  • Yönetim sistemi risk ve fırsatları belirlenmiş mi?
  • Riskler bağlam ve ilgili taraflarla ilişkilendirilmiş mi?
  • Gıda güvenliği hedefleri ölçülebilir ve takip edilebilir mi?
  • Hedefler için sorumlular, süreler ve kaynaklar belirlenmiş mi?
  • Planlanan değişiklikler kontrollü şekilde yönetiliyor mu?
  • Hedefler operasyonel gıda güvenliği performansıyla uyumlu mu?
TOEM Uzmanından Not

ISO 22000 standardında planlama yalnızca risk listesi oluşturmak anlamına gelmez. Yönetim sistemi riskleri, gıda güvenliği hedefleri, kaynak planlaması ve değişikliklerin yönetimi birlikte ele alınmalıdır. Operasyonel tehlike analizi ise Madde 8 kapsamında ayrıca ve daha ayrıntılı olarak yürütülür.

Madde 7 - Destek

Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin etkin şekilde çalışabilmesi için gerekli kaynakların sağlanması Madde 7 kapsamında ele alınmaktadır.

Bu madde yalnızca insan kaynağını değil; altyapıyı, çalışma ortamını, dış kaynaklı prosesleri, yetkinlikleri, farkındalık çalışmalarını, iletişim süreçlerini ve dokümante edilmiş bilgiyi de kapsamaktadır.

Başarılı bir gıda güvenliği yönetim sistemi, yeterli kaynaklarla desteklenmediği sürece sürdürülebilir değildir.

Madde 7 Alt Başlıkları

MaddeAçıklama
7.1Kaynaklar
7.2Yeterlilik
7.3Farkındalık
7.4İletişim
7.5Dokümante Edilmiş Bilgi

Denetçi Bu Maddede Neye Bakar?

Denetçiler özellikle aşağıdaki konuları değerlendirir:

  • Personelin gıda güvenliği açısından yetkinliği yeterli mi?
  • Eğitim kayıtları mevcut mu?
  • Çalışanlar gıda güvenliği politikası, tehlikeler ve sorumlulukları konusunda farkındalık sahibi mi?
  • İç ve dış iletişim süreçleri tanımlanmış mı?
  • Doküman ve kayıt kontrolü etkin şekilde uygulanıyor mu?
  • Dış kaynaklı hizmetler ve uzman desteği kontrol altında mı?
Sahadan Deneyim

Belgelendirme denetimlerinde en sık karşılaşılan uygunsuzluklardan biri, gıda güvenliği dokümanlarının hazırlanmış olmasına rağmen çalışanlar tarafından bilinmemesi veya sahada uygulanmamasıdır. Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi, yalnızca prosedürlerden değil, bu prosedürlerin günlük üretim faaliyetlerine ve çalışan davranışlarına yansımasından oluşur.

Madde 8 - Operasyon

ISO 22000 standardının uygulama açısından en kapsamlı bölümü olan Madde 8, kuruluşun planladığı gıda güvenliği süreçlerini sahada nasıl uyguladığını kapsar.

Bu madde; operasyonel planlama ve kontrol, PRP, izlenebilirlik, acil durum hazırlığı, tehlike analizi, kontrol önlemlerinin seçimi ve sınıflandırılması, OPRP ve CCP’lerin yönetimi, doğrulama, uygunsuz ürün kontrolü ve geri çağırma gibi faaliyetleri içerir.

Kuruluş, gıda güvenliği tehlikelerini yalnızca dokümante etmekle kalmamalı; belirlenen kontrol önlemlerini operasyonel olarak uygulamalı ve uygulama kanıtlarını oluşturmalıdır.

Madde 8 Alt Başlıkları

MaddeAçıklama
8.1Operasyonel planlama ve kontrol
8.2Ön Gereksinim Programları (PRP)
8.3İzlenebilirlik sistemi
8.4Acil durumlara hazırlık ve müdahale
8.5Tehlike kontrolü
8.6PRP ve tehlike kontrol planını belirleyen bilgilerin güncellenmesi
8.7İzleme ve ölçmenin kontrolü
8.8PRP ve tehlike kontrol planıyla ilgili doğrulama
8.9Ürün ve proses uygunsuzluklarının kontrolü

Denetçi Bu Maddede Neye Bakar?

Madde 8 kapsamında denetçiler özellikle aşağıdaki konuları inceler:

  • PRP’ler uygulanıyor ve kayıt altına alınıyor mu?
  • Ürün tanımları ve proses akış şemaları güncel mi?
  • Tehlike analizi doğru ve yeterli yapılmış mı?
  • OPRP ve CCP’ler uygun şekilde belirlenmiş mi?
  • Kritik limitler ve eylem kriterleri tanımlanmış mı?
  • İzleme, doğrulama ve geçerli kılma faaliyetleri yapılıyor mu?
  • İzlenebilirlik ve geri çağırma sistemi etkin mi?
  • Uygunsuz ürünler kontrol altında mı?
Denetçi Bakış Açısı

ISO 22000 denetimlerinde en fazla objektif kanıt talep edilen bölüm Madde 8’dir. Çünkü kuruluşun Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi, operasyonel süreçlerde nasıl uygulandığı üzerinden değerlendirilir. PRP kayıtları, HACCP planı, tehlike analizi, OPRP ve CCP izleme kayıtları, doğrulama sonuçları, izlenebilirlik testleri ve geri çağırma kayıtları bu maddenin önemli kanıtlarıdır.

Madde 9 - Performans Değerlendirme

Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi kurulduktan sonra sistemin ne kadar etkili çalıştığının düzenli olarak ölçülmesi gerekir. Madde 9’un temel amacı, gıda güvenliği performansını izlemek, analiz etmek ve iyileştirme fırsatlarını belirlemektir.

Bu kapsamda kuruluş; performans göstergelerini takip etmeli, kontrol önlemlerinin etkinliğini değerlendirmeli, iç tetkikler gerçekleştirmeli ve yönetimin gözden geçirmesi toplantılarını planlı şekilde yürütmelidir.

Madde 9 Alt Başlıkları

MaddeAçıklama
9.1İzleme, ölçme, analiz ve değerlendirme
9.2İç tetkik
9.3Yönetimin gözden geçirmesi

Denetçi Bu Maddede Neye Bakar?

Denetçiler aşağıdaki kayıt ve uygulamaları değerlendirir:

  • Gıda güvenliği performans göstergeleri takip ediliyor mu?
  • PRP, OPRP ve CCP kontrollerinin etkinliği değerlendiriliyor mu?
  • İç tetkikler planlı olarak gerçekleştiriliyor mu?
  • İç tetkik bulguları kayıt altına alınıyor mu?
  • Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantıları düzenli yapılıyor mu?
  • Tehlike analizi, doğrulama ve geri çağırma sonuçları yönetim tarafından değerlendiriliyor mu?
  • Alınan kararların takibi sağlanıyor mu?
Sahadan Deneyim

Belgelendirme denetimlerinde sık karşılaşılan eksikliklerden biri, gıda güvenliği performans göstergelerinin yalnızca denetim öncesinde hazırlanmasıdır. Etkin bir Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi; uygunsuzluklar, müşteri şikayetleri, analiz sonuçları, OPRP ve CCP sapmaları, eğitimler, doğrulama sonuçları ve geri çağırma testleri gibi verilerin düzenli olarak izlenmesiyle güçlenir.

Madde 10 - İyileştirme

ISO 22000 standardının son maddesi olan İyileştirme, Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin yaşayan bir yapı olmasını sağlar.

Standarda göre kuruluş yalnızca mevcut uygunsuzlukları gidermekle yetinmemeli, aynı zamanda sistemin etkinliğini sürekli geliştirmeli ve gıda güvenliği performansını artıracak fırsatları değerlendirmelidir.

Sürekli iyileştirme yaklaşımı, ISO 22000’nin temel prensiplerinden biridir ve sistemin uzun vadeli başarısını destekler.

Madde 10 Alt Başlıkları

MaddeAçıklama
10.1Uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet
10.2Sürekli iyileştirme
10.3Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin güncellenmesi

Denetçi Bu Maddede Neye Bakar?

Madde 10 kapsamında aşağıdaki uygulamalar değerlendirilir:

  • Gıda güvenliği uygunsuzlukları kayıt altına alınıyor mu?
  • Kök neden analizi yapılıyor mu?
  • Düzeltici faaliyetler planlanıyor ve takip ediliyor mu?
  • Tekrarlayan uygunsuzluklar önleniyor mu?
  • Gıda güvenliği yönetim sistemi düzenli olarak güncelleniyor mu?
  • İyileştirme faaliyetleri kanıtlarla gösterilebiliyor mu?
TOEM Uzmanından Not

ISO 22000’de iyileştirme yalnızca uygunsuzluk ortaya çıktığında yapılan bir faaliyet değildir. Kuruluşun PRP uygulamalarını geliştirmesi, OPRP ve CCP kontrollerini güçlendirmesi, geri çağırma süresini kısaltması, eğitim etkinliğini artırması veya doğrulama sonuçlarına göre sistemini güncellemesi sürekli iyileştirme yaklaşımının bir parçasıdır.

ISO 22000 Operasyonel Gıda Güvenliği Gereklilikleri Nelerdir?

ISO 22000 standardının en önemli bölümlerinden biri Madde 8 operasyonel gereklilikleridir.

Bu gereklilikler, kuruluşun gıda güvenliği tehlikelerini kontrol etmek için uygulaması gereken temel operasyonel yapıyı içerir. Kontroller kuruluşun ürünleri, prosesleri, tehlike analizi sonuçları ve gıda zincirindeki rolüne göre belirlenir.

ISO 22000 operasyonel yapısında başlıca unsurlar aşağıdaki şekilde ele alınır:

Kontrol AlanıKapsam
PRPHijyen, temizlik, bakım, zararlı kontrolü, personel hijyeni, altyapı ve çalışma ortamı
OPRPBelirli gıda güvenliği tehlikelerini kontrol etmek için gerekli operasyonel kontrol önlemleri
CCPKritik limitlerle yönetilen ve doğrudan gıda güvenliği açısından kritik olan kontrol noktaları
HACCP PlanıTehlike analizi, kontrol önlemleri, izleme, düzeltici faaliyet, doğrulama ve kayıt sistemi

Ön Gereksinim Programları (PRP)

PRP, güvenli üretim ortamının oluşturulmasını sağlayan temel hijyen ve altyapı uygulamalarıdır. Bu programlar gıda güvenliği sisteminin operasyonel temelini oluşturur.

Hijyen ve Sanitasyon
Temizlik ve dezenfeksiyon, personel hijyeni, hijyenik çalışma kuralları ve sanitasyon planları bu kapsamda değerlendirilir.
Altyapı ve Bakım
Bina, ekipman, yardımcı tesisler, bakım faaliyetleri, kalibrasyon ve hijyenik tasarım şartları yönetilir.
Zararlı ve Atık Yönetimi
Zararlı kontrolü, atıkların uzaklaştırılması, kimyasal kullanımı ve çevresel hijyen uygulamaları ele alınır.
Tedarik ve Depolama
Hammadde kabulü, tedarikçi kontrolleri, depolama koşulları, sıcaklık yönetimi ve çapraz bulaşmanın önlenmesi değerlendirilir.

Operasyonel Ön Gereksinim Programları (OPRP)

OPRP, tehlike analizi sonucunda belirlenen ve belirli gıda güvenliği tehlikelerini kontrol altında tutmak için gerekli olan operasyonel kontrol önlemleridir.

Eylem Kriterleri
OPRP için izlenebilir ve ölçülebilir eylem kriterleri belirlenir; sapmalarda uygulanacak faaliyetler tanımlanır.
İzleme ve Kayıt
Kontrol önlemlerinin etkinliği planlı aralıklarla izlenir, sonuçlar kayıt altına alınır ve sapmalar değerlendirilir.

Kritik Kontrol Noktaları (CCP)

CCP, bir gıda güvenliği tehlikesinin önlenmesi, ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için kontrolün zorunlu olduğu proses adımlarıdır.

Kritik Limitler
Her CCP için ölçülebilir kritik limitler belirlenir ve bu limitlerin bilimsel veya teknik dayanağı gösterilir.
Sapma Yönetimi
Kritik limit aşıldığında ürünün kontrolü, düzeltme, düzeltici faaliyet ve kök neden analizi süreçleri uygulanır.

Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP)

HACCP, biyolojik, kimyasal ve fiziksel tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesi ve kontrol edilmesine yönelik bilimsel bir yaklaşımdır.

Tehlike Analizi
Ürünler, hammaddeler, proses adımları ve kullanım amaçları değerlendirilerek önemli gıda güvenliği tehlikeleri belirlenir.
Kontrol Planı
OPRP ve CCP’ler için izleme yöntemleri, sorumlular, sıklıklar, kritik limitler veya eylem kriterleri ve sapma faaliyetleri tanımlanır.
Geçerli Kılma ve Doğrulama
Kontrol önlemlerinin tehlikeleri yönetebildiği geçerli kılınır; sistemin planlandığı şekilde çalıştığı doğrulama faaliyetleriyle kontrol edilir.
Kayıt ve İzlenebilirlik
Uygulama kanıtları, izleme kayıtları, doğrulama sonuçları ve izlenebilirlik bilgileri sistematik şekilde muhafaza edilir.
Denetçi Bakış Açısı

Madde 8 kapsamında denetçi yalnızca HACCP planının hazırlanmış olup olmadığına bakmaz. Tehlike analizinin mantığını, PRP uygulamalarını, OPRP ve CCP sınıflandırmasını, geçerli kılma kanıtlarını, izleme kayıtlarını, sapma yönetimini ve doğrulama sonuçlarını birlikte değerlendirir.

ISO 22000 Denetimlerinde En Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar

ISO 22000 belgelendirme ve gözetim denetimlerinde tespit edilen uygunsuzlukların önemli bir bölümü, standardın yanlış anlaşılmasından veya Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin günlük faaliyetlere tam olarak yansıtılamamasından kaynaklanmaktadır.

Kuruluşların başarılı bir denetim süreci geçirebilmesi için yalnızca doküman hazırlaması yeterli değildir. Tehlike analizinin doğru yapılması, PRP uygulamalarının etkin yürütülmesi, OPRP ve CCP kayıtlarının tutulması ve doğrulama faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi büyük önem taşır.

Madde 6 - Planlama
Yönetim sistemi risk ve fırsatlarının yüzeysel belirlenmesi, hedeflerin ölçülebilir olmaması veya değişikliklerin planlı şekilde yönetilmemesi.
Madde 7 - Destek
Dokümante edilmiş bilgilerin güncel tutulmaması, çalışanların gıda güvenliği politikası, hijyen kuralları ve sorumlulukları konusunda yeterli farkındalığa sahip olmaması.
Madde 8 - Operasyon
Tehlike analizinin eksik yapılması, PRP uygulamalarının sahada yetersiz olması, OPRP ve CCP izleme kayıtlarının eksikliği veya geri çağırma sisteminin test edilmemesi.
Madde 9 - Performans Değerlendirme
İç tetkiklerin yalnızca belge almak amacıyla yürütülmesi, yönetimin gözden geçirmesinin etkin olmaması veya doğrulama sonuçlarının düzenli takip edilmemesi.

Denetçi Bakış Açısı

Denetçi Bakış Açısı

ISO 22000 denetimlerinde amaç yalnızca eksiklik bulmak değildir. Denetçiler, kuruluşun Gıda Güvenliği Yönetim Sistemini gerçekten uygulayıp uygulamadığını ve sistemin gıda güvenliği tehlikelerini sürekli iyileştirme mantığıyla yönetip yönetmediğini değerlendirir. Hazırlanmış dokümanlar kadar, bu dokümanların üretim ve hizmet süreçlerine nasıl yansıdığı da denetimin önemli bir parçasıdır.

Sahadan Deneyim

Sahadan Deneyim

Danışmanlık verdiğimiz birçok kuruluşta, belgelendirme öncesinde yapılan kapsamlı GGYS ön değerlendirmeleri sayesinde potansiyel uygunsuzluklar denetimden önce tespit edilmekte ve gerekli iyileştirmeler zamanında gerçekleştirilmektedir. Bu yaklaşım hem denetim sürecini kolaylaştırmakta hem de gıda güvenliği yönetim sisteminin kuruluş içinde daha etkin uygulanmasını sağlamaktadır.

Denetçi Tavsiyesi

Denetçi Tavsiyesi

ISO 22000 standardını yalnızca belgelendirme amacıyla uygulamak yerine günlük gıda güvenliği faaliyetlerinin doğal bir parçası haline getirin. Yönetim sistemi ne kadar aktif kullanılırsa, hem denetim süreci o kadar kolay geçer hem de kuruluşun gıda güvenliği olgunluğu, müşteri güveni ve operasyonel kontrol seviyesi önemli ölçüde gelişir.

ISO 22000 Standardını Uygularken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Başarılı bir Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi oluşturabilmek için aşağıdaki temel prensiplerin dikkate alınması önerilir.

Kapsam ve Prosesleri Doğru Belirleyin
Ürünleri, hammaddeleri, proses akışlarını, lokasyonları, dış kaynaklı süreçleri ve gıda zincirindeki rolünüzü gerçek uygulamalar üzerinden değerlendirin.
Tehlike Analizini Güncel Tutun
Tehlike analizi, PRP, OPRP, CCP ve HACCP planı birbirini desteklemeli ve değişikliklerde birlikte gözden geçirilmelidir.
Operasyonel Kontrolleri Kanıtlayın
Hijyen, sıcaklık, alerjen, izlenebilirlik, geri çağırma, doğrulama ve sapma yönetimi gibi kontrollerin yalnızca dokümanda değil sahada da uygulandığından emin olun.
Sürekli İyileştirmeyi Benimseyin
Gıda Güvenliği Yönetim Sistemini yaşayan bir yapı olarak görün ve risklerinizi, kontrollerinizi ve performansınızı düzenli olarak gözden geçirerek geliştirmeye devam edin.

TOEM Uzmanından Son Değerlendirme

ISO 22000 standardı, yalnızca bir belgelendirme şartı değil; kuruluşların gıda güvenliği tehlikelerini daha planlı, daha ölçülebilir ve daha sürdürülebilir şekilde yönetmesini sağlayan uluslararası bir yönetim modelidir.

Standart maddelerinin ve operasyonel gerekliliklerin doğru anlaşılması ve etkin şekilde uygulanması; güvenli gıda üretiminin güçlendirilmesi, yasal ve müşteri şartlarına uyumun desteklenmesi, müşteri güveninin artırılması ve sürekli iyileştirme kültürünün oluşturulması açısından önemli katkılar sağlar.

TOEM Kalite olarak yürüttüğümüz danışmanlık ve denetim hazırlık çalışmalarında temel hedefimiz, kuruluşların yalnızca ISO 22000 Belgesi almasını değil; standardın sağladığı gıda güvenliği yönetimi yaklaşımını uzun vadeli bir kurumsal kültüre dönüştürmesini desteklemektir.

Bu Konular da İlginizi Çekebilir

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi hakkında daha kapsamlı bilgi edinmek ve belgelendirme sürecini bütün yönleriyle değerlendirmek için aşağıdaki rehberlerimizi de inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

ISO 22000 standardı kaç ana maddeden oluşur?

ISO 22000 standardı toplam 10 ana maddeden oluşur. Uygulamaya esas hükümler Madde 4 ile Madde 10 arasında yer alır.

ISO 22000 standardında en kapsamlı madde hangisidir?

Madde 8 Operasyon, PRP, OPRP, CCP, HACCP planı, izlenebilirlik, doğrulama, uygunsuz ürün kontrolü ve geri çağırma gibi operasyonel gereklilikleri kapsadığı için standardın en kapsamlı bölümüdür.

ISO 22000 Madde 8 neyi kapsar?

Madde 8; operasyonel planlama, Ön Gereksinim Programları, izlenebilirlik, acil durum hazırlığı, tehlike analizi, OPRP ve CCP yönetimi, doğrulama ve uygunsuz ürünlerin kontrolünü kapsar.

ISO 22000 Annex SL yapısını kullanır mı?

Evet. ISO 22000, ISO'nun yüksek seviyeli Annex SL yapısını kullanır ve diğer yönetim sistemi standartlarıyla entegre uygulanabilir.

ISO 22000 maddeleri tüm kuruluşlar için geçerli midir?

Evet. Standardın Madde 4-10 kapsamındaki tüm gereklilikleri uygulanır; uygulama biçimi kuruluşun faaliyetlerine, ürünlerine ve proseslerine göre uyarlanır.

PRP hangi maddede yer alır?

Ön Gereksinim Programları ISO 22000 standardının 8.2 maddesinde ele alınmaktadır.

Tehlike analizi hangi maddede yer alır?

Tehlike analizi ISO 22000 standardının 8.5 maddesi kapsamında ele alınır.

İç tetkik hangi maddede yer almaktadır?

İç tetkik faaliyetleri ISO 22000 standardının 9.2 maddesinde düzenlenmektedir.

Yönetimin Gözden Geçirmesi hangi maddede yer alır?

Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantıları Madde 9.3 kapsamında değerlendirilir.

Düzeltici faaliyet hangi maddede bulunmaktadır?

Uygunsuzlukların yönetimi ve düzeltici faaliyetler ISO 22000 standardının 10.1 maddesinde yer alır.

ISO 22000 yalnızca gıda üreticileri için mi geçerlidir?

Hayır. ISO 22000, gıda zincirinde yer alan üretici, tedarikçi, ambalaj, depolama, lojistik, catering, yem ve ilgili hizmet kuruluşları tarafından uygulanabilir.

ISO 22000 Danışmanlığı

ISO 22000 Standardını Doğru Uygulamak İçin Uzman Desteği Alın

ISO 22000 standardının doğru anlaşılması ve etkin şekilde uygulanması, başarılı bir belgelendirme sürecinin temelini oluşturur. TOEM Kalite olarak Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminizin kurulması, geliştirilmesi ve belgelendirme sürecine hazırlanması konusunda uzman danışmanlık desteği sunuyoruz.

ISO belgesi fiyatı ve teklif

Ön teklif almak için butona tıklayarak teklif sayfamıza geçebilir, talebinizi orada iletebilirsiniz; ekibimiz değerlendirdikten sonra size dönüş yapar.